گزارش بزرگ داشت صادق هدایت در هلند

 

روز ٣ اکتبر با کوشش خانه‌ی هنر برنامه‌ی "بزرگ داشت صادق هدایت" در هلند، شهر دلفت بر پا گردید.

این برنامه که از هفته‌ها قبل آفیش آن از طریق سایت‌های اینترنتی پخش گردیده بود. محتوای برنامه را چنین اعلام داشته بودند:

سخنران: ناصر نجفی

نمایش: ترکیبی از رو خوانی و اجرای نمایش نامه‌ی "افسانه‌ی آفرینش" نوشته‌ی صادق هدایت.

موسیقی: گروه مطربانه، آوای باربد و کمان.

متن خوانی: هنرمندان خانه‌ی هنر.

برنامه با قدری تاخیر با سخنرانی ناصر نجفی آغاز گردید؛ ایشان با شناخت و تسلطی که بر نوشته‌های صادق هدایت داشتند، ابتدا از آشنائی خود با یکی از دوستان نزدیک هدایت (حسن قائمیان) شروع کردند، روال سخنرانی بسیار روان و دلنشین بود؛ سپس اشاره‌ای به تاثیر گرفتن هدایت از نویسندگان اروپائی داشتند و پس از آن تاثیر نوشته‌های  هدایت را در جامعه‌ی ایران ومحیط روشنفکری آن دروان توضیح داده و نمونه‌های مختلفی از تنوع سبکی نوشته‌های هدایت را برشمردند، و بعد استقبال و هم چنین مخالفت با کارهای هدایت را یاد آور شدند. در مجموع صادق هدایت را از پیشتازان فرهنگ چند صدائی و خالق گونه‌های متفاوت نوشتاری و تنوع گفتمانی معرفی کردند، که تا همین اکنون نیز در بین نویسندگان جهان در حوزه‌ی پیش رفت تئورهای معاصر هنری کارهای هدایت در جایگاه بسیار با اهمیتی قرار می‌گیرد. چرا که هم عام / خاص است و هم نخبه / مردمی. ناصر نجفی معتقد است که:

صادق هدایت با دستیابی به تنوع ساختاری و به سخره گرفتن سنت و تجدد، در حیطه‌ی مضمون و مفاهیم، به قلمرو اندیشه‌گران و آفرینندگانِ هنرِ پسا مدرن نزدیک می‌شود. او گونه‌های مختلف نوشتاری را با طراحی و نقاشی در هم آمیخته، و برخی از تولیدات‌اش را نوشتاری- دیداری آفریده است. او به بیان قطعه قطعه شدگی، و بی هویتی انسان، و فروپاشی‌ی منِ یک پارچه، و مرکز زدائی از خود˚ و جهان رسیده بود. در نتیجه پرداختن به مجموعه‌ی انبوه و تحسین براگیز تولیدات هنری او، و خوانش آن‌ها با روش هرمنوتیک مدرن، برای دست یابی به معناهای متکثر، دانائی و مجال بسیاری را می‌طلبد. البته سهم بزرگ این مهم به عهد‌ی فرهیخته‌گان و اندیشه‌گران معاصر، به ویژه نسل‌های آینده‌ی این سر زمین است.     

بخش بعدی برنامه، ترکیبی از رو خوانی و اجرای نمایش " افسانه‌ی افرینش" نوشته‌ی صادق هدایت بود، که به شیوه‌ی تئاتر بی چیز( Poor theater ) با تغییراتی که با توجه به شرایط تاریخی و موقعیت‌های امروزی هم خوانی داشت به اجرا در آمد، با تاکید بر بستر طنز آمیز متن نمایش نامه کارگردان در حوزه‌ی اجرا و بازی گری از شیوه‌ی واقعیت بی قواره (گروتسک) بهره گرفته بود.

پس از نمایش پیام جهانگیر هدایت ( برادر زاده‌ی صادق هدایت ) قرائت شد. ایشان که در ایران زندگی می‌کنند از طریق سایت‌های اینترنتی از برگزاری بزرگ داشت صادق هدایت در هلند مطلع شده بودند؛ با برگزار کنندگان مراسم تماس بر قرار کردند و ضمن اظهار خوشحالی از این که: باز هم مگر در خارج کشور چنین برنامه‌هائی برای آن مرد بزرگ بگذارند. پیامی را نیز فرستاده بود. در بخشی از پیام چنین آمده بود:

. . . رشته ناگسستني كه  با صادق خان دارم و احترام و اعتبار و عظمتي كه برای سازنده ادبيات نو زبان فارسي قائلم مرا واداشته‌اند تمام هم و غم خود را صرف زنده نگه داشتن ياد مردي كنم كه ٤۸ سال گرفتار رجاله‌ها و لكاته‌ها و حاجي آقاها بود و سرانجام به گاز پناه برد و درگورستان پرلاشز براي هميشه آرميد....

 

و در بخش دیگر چنین آمده بود: او در تمام ايام عمر با ديكتاتوری، ظلم، حيله گری و مردم فريبي و تحجر و خرافات و تظاهر جنگيد....

 

 

و در ادامه نوشته بود: او روشنفكری بود كه نه فقط در ادبيات بلكه در همه ابعاد اجتماعی، سياسی ، اقتصادی دلش برای مملكتش می‌‌سوخت و حرف‌هايش را می‌‌زد....

سپس گروه‌ موسیقی با سازهای: سنتور، دف، گیتار و تمبک قطعاتی اجرا کردند، که مورد استقبال حاضرین قرار گرفت.

در بخش بعدی تعدادی از هنرمندان خانه‌ی هنر متن‌های خود را خواندند، که مورد توجه حاضرین قرار گرفت.

این برنامه که بدون کمک گرفتن از هیچ نهاد و سازمانی و فقط به همت هنرمندان خانه‌ی هنر بر پا شده بود در ساعت ۶ بعداز ظهر با حضور مردم در سالن شروع شد و در ساعت ١٢ شب به پایان رسید.

 

کارهای گذشته‌ی خانه‌ی هنر:

بزرگ داشت برای نیما یوشیج

بزرگ داشت برای احمد شاملو

بزرگ داشت برای فروغ فرخ زاد

بزرگ داشت برای غلام حسین ساعدی

و تولید دو نمایش نامه:

نمایش نامه‌ی باز یافت

نمایش نامه‌ی بازجوئی

 

از طرف خانه‌ی هنر، جعفر امیری

٢٢/١٠/٢٠٠۸ هلند